Amptelike webwerf van die Afrikaanse Protestantse Kerk

Paastyd en sekulêre offers

  

Die Paasevangelie laat regverdiging en heiliging oor jou hele lewe spoel. Jy is geregverdig en heilig op grond van die grootste liefdesdaad denkbaar, dat Iemand sy lewe vir sondaars gegee het. Dieselfde boodskap, indien dit verwerp word, spoel jou uit op die glybaan van ongeregtigheid en onreinheid. Anders gestel: Die evangelie is ’n sakraliserende mag in ons midde. Dit maak óf alles wat in sy pad komheilig, óf dit gee hulle wat die goeie nuus minag oor aan ’n groeiende ontheiliging. Die evangelie is eenvoudig net te groot dat ons kan bly wat ons was ná ons dit gehoor het. Toe die voorhangsel in twee geskeur en die offers van die Ou Testament vervul is in Christus kon ons nooit weer dieselfde wees nie. Die groot Sondebok het ons skuld gedra. Vir altyd. Die unieke eenmalige offer van Christus is die oorsaak dat ons laggend aan die repe van die voorhangsel kan swaai en uitroep: Dit is volbring!

Elke ander skuldverplasing word hiermee eens en vir altyd aan die kaak gestel as vals. Ek en jy hoef nie en mag nie self offer of ander laat (op)offer vir ons sonde nie. Net Christus kon dit bewerkstellig dat my en jou valse offerdrang afgeskaf en die dankoffer van ons lewens aan God aangeskaf word. 

Een van die tekens van ’n wêreld wat hierdie weg nie volg nie, is ’n ontheiliging wat uitloop op sekularisering. Gil Bailie is van mening dat die afskaffing van offers wat deur Christus se offer teweeg gebring is, deur die wêreld verkeed vertolk word. Die wêreld sien dat offers minder word, maar verwring die rede hiervoor. Hulle reken dat sekularisasie die noodsaaklike volvolwasse belydenis is dat die offers van
eens nou uitgeken word vir wat dit is – primitief en iets wat ons darem nou uiteindelik ontgroei het. Maar maak gereed vir Bailie se tydbomuitspraak: Sekularisasie sal, indien dit nie by Christus uitkom nie, een of ander tyd herkonstitueer in een of ander offersisteem. Gewaarborg. Die rede is voor die hand liggend. As jy nie jou sonde by die ware Offerlam aflaai nie, sal jy geleidelik een of ander tyd begin soek na ’n ander skandalige substituut. Ons is nou maar eenmaal so bedraad dat ons God se oplossing bloot na-aap as ons sy weg van verlossing nie wil aanvaar nie. Dit geld nie net vir individue nie. Dit geld ook vir samelewings.

Sekularisasie lyk aanvanklik na ’n algehele breuk met godsdiens, maar dit begin altyd van voor af om  dieselfde offer-patroon te herhaal. Waarom? Indien jy bekend is met mense en verder erken dat René Girard iets beethet oor jaloesie en spanning wat oplaai tot by die punt van sondebokontlading, behoort jy nie verbaas te wees nie. Mense het nodig om te ontlaai en die geskiedenis is vol bewyse dat dit nog nooit verander het nie. Kyk maar uit vir die sogenaamd algehele breuke in die geskiedenis. Uiteindelik doen die ”nuwe begin“ altyd presies dieselfde: Die bloed vloei vir een of ander saak soos wat die nuwe weergawe van offers vir ’n groter saak gebring word. Vra maar vir die Franse revolusie. En verligte sekulêre mense wat hoogdrawend praat van die primitiewe offersisteem is te blind om te besef dat ook hulle nie werklik vry is van die offermotief nie.

Die enigste vraag is daarom eintlik net wat in die sekularisasie-gang geoffer gaan word. Dit is die verdienste van die bydrae van René Girard dat hy hierdie herhalende offer-siklus uitgeken en vir ons gewys het. Maar ook Girard werk ongelukkig nog steeds met ’n evolusionêre paradigma. Daarom is Girard verleë daaroor dat God self die offers van die Ou Testament ingestel het. Christene wat die vervulling van die offers in die Paaslam sien, is egter glad nie verleë nie. Ons juig daaroor dat God self die toorn oor ons sonde kom dra het deur die werk van sy Seun. Net Hy kon dit dra. Net Hy kon dit deurdra tot by die punt dat die afgehandel is. Net Hy kon opstaan uit die dood om te bevestig dat ons waaragtig vry is. Sonder die groot dade van God wat ons in Paastyd herdenk, was ons nog steeds in ons sonde. Sonder hierdie grootse omwenteling in die geskiedenis moes ons op die minste nog offers gebring het.

Om dus modernisties meerderwaardige hermeneute vandag steeds te hoor snater oor Jesus wat eintlik net later deur die gemeente geïdealiseer en tot variant gemaak is van heidense dood-en-opstandingsmites, is om in die versoeking te wees om skalks te glimlag. Hiper-moderne briljantjies sien skynbaar glad nie die tydbom wat bokant hul koppe tik nie. Hulle het geen verweer teen die sondelading wat noodwendig oplaai nie. Maar jy verloor skielik jou glimlag as jy besef waarin diesulkes ’n samelewing probeer sleep. Die modernistiese mite dat jy buitekant die interpretasieproses staan vanwaar jy nou eindelik kan ontmitologiseer op grond van die nuutste mitologiese wetenskapsnavorsing, sou werklik snaaks wees as dit nie so tragies was nie. Kyk gerus in hierdie verband na ons laaste artikel. Die waan van die sogenaamde elitekonsensus is bevange. Die geleerde Gnostici van vandag werk bloot saam aan die nuutste latente offersisteem. As Jesus nie die Lam van God is nie, is nuwe alternatiewe bloedoffers wat opgedis word ter wille van die groter saak die voorspelbare uitkoms. Kyk maar mooi: Wie is die nuwe priesters en profete wat hulle weergawe van sakramente aan ons voorhou? Lui aborsie nie ’n klokkie nie?

Maar nou, ons het ’n blye boodskap, ook aan misleide meerderwaardiges. Christus is waarlik die Redder wat gekom het om ons vry te maak. Hy het die toorn van God en mens op Homself geneem. Ons is vrygespreek om te gaan lewe! Laat ons dan na die  Lam van God toe gaan in dankbare aanbidding. En laat ons hierdie Paastyd gebruik om weer werklik by Hom te ontlaai, nie net met woorde en frustrasies nie, maar veral met ons sonde. Hy is en bly die enigste Een wat die sonde van die wêreld wegneem. 

 

TOP